Η "καθ’ ημάς Ανατολή" είναι θεριακλίδικη και "καλογερίτζικη"!

Η απαγόρευση της εισαγωγής θηλυκών ζώων στο Όρος τυπικά εξακολουθεί να ισχύει.

Φαίνεται λίγο γελοίο, αλλά πρέπει να προστατευτούν και τα καημένα τα καλογέρια "απ’ την αδιάντροπη θέα της σεξουαλικής πράξης"! Έστω κι αν αυτή αφορά κοτούλες, γατούλες και προβατάκια...

Αρχικά απαγορευόταν η είσοδος όχι μόνο γυναικών αλλά και παιδιών, αγένειων αντρών και κάθε αλλόθρησκου ή αλλόδοξου. Σήμερα ισχύει η απαγόρευση μόνο για τις γυναίκες. 

Όσοι δεν έχουν Ορθόδοξο βάπτισμα απλά δεν δικαιούνται κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας να παραμένουν στον κεντρικό χώρο του ναού.

Απαγορεύονται επίσης τα μουσικά όργανα, τα τραγούδια, οι χοροί και κάθε είδους αθλήματα και παιχνίδια.

Αν κι απ’ ό,τι διάβασα, στα βυζαντινά χρόνια επιτρεπόταν ο χορός και η πάλη των νεαρών καλογέρων στις εορταστικές ημέρες. Ήταν τα λεγόμενα "καλογερίτζια"!

Καθρέφτες σπάνια βρίσκεις στα Μοναστήρια. Η χρήση τους θεωρείται ψυχοφθόρα.

Ο Νικόδημος ο Αγιορείτης συμβούλευε να κοιταζόμαστε στον καθρέφτη μόνο όταν είμαστε θυμωμένοι, για να βλέπουμε τη θηριωδία του προσώπου μας...

Τυπικά απαγορεύεται και το κάπνισμα ως "εφεύρεση του διαβόλου"!

Η απαγόρευση είναι πιο έντονη στη Δυτική Εκκλησία. Ο Πάπας είχε απαγορεύσει το κάπνισμα με ποινή αφορισμού!

Στη θεριακλίδικη Ανατολή το ζήτημα αντιμετωπίζεται πιο χαλαρά.

Άλλωστε, το κάπνισμα αποτελούσε κάποτε στοιχείο της αντρικής ταυτότητας. Με λίγο τράβηγμα απ’ τα μαλλιά, θα μπορούσε να θεωρηθεί και σύμβολο εξορκισμού της γυναίκας απ’ τη ζωή των μοναχών.

Γι’ αυτό και οι παλιοί γεροντάδες έκαναν τα στραβά μάτια σε όσους φούμερναν...

Άρωμα γυναίκας στ' Αγιονόρος!

Ο Καζαντζάκης περιγράφει τ' Αγιονόρος ως "ανυπόφορο αρσενοχώρι, χωρίς γυναίκα, χωρίς παιδιά, χωρίς γέλιο, μόνο γενειάδες"...

Κατά καιρούς όμως έμπαιναν γυναίκες στο όρος.

Τον 11ο αιώνα, όταν ομάδες Βλάχων άρχισαν να κατακλύζουν τη Μακεδονία, πολλοί απ' αυτούς εγκαταστάθηκαν με τις οικογένειες και τα ποίμνιά τους στη χερσόνησο του Άθω. Προμήθευαν τα μοναστήρια με γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ οι γυναίκες τους πρόσφεραν στις Μονές βοηθητικές εργασίες. 

Το λεγόμενο "βλαχικό ζήτημα" το έλυσε ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α' Κομνηνός που με χρυσόβουλο επέβαλε την απομάκρυνση των Βλάχων απ' το Όρος..

Λένε πως πολλές σύζυγοι αυτοκρατόρων παραβίασαν το "άβατο".

Ιστορικά εξακριβωμένες είναι δυο περιπτώσεις: το 1345 της γυναίκας του Σέρβου ηγεμόνα Στέφανου Ντουσάν και το 1404 της γυναίκας του Ιωάννη Ζ', ανιψιού του αυτοκράτορα Μανουήλ Παλαιολόγου.

Κάποιοι λένε πως το άβατο παραβίασε και στις αρχές του 20ού αιώνα η βασίλισσα Σοφία, σύζυγος του Έλληνα βασιλιά Κωνσταντίνου...

Το 1930 αποβιβάστηκε κρυφά με γιότ η Αλίκη Διπλαράκου, που πριν λίγο είχε ανακηρυχθεί "ωραιότερη γυναίκα της Ευρώπης". Παρέμεινε δυο ώρες με μια φίλη της κοντά στη Μονή Βατοπεδίου όπου και τράβηξαν μερικές αποδεικτικές φωτογραφίες.

Γυναίκες μπήκαν στ' Αγιονόρος και την περίοδο του Εμφυλίου. Το 1949 μια ένοπλη ομάδα γυναικών του "Δημοκρατικού Στρατού" έσπασε το ταμπού του αβάτου, πάτησε τις Καρυές κι έστησε στην κεντρική πλατεία έναν θριαμβευτικό χορό κάτω απ' τα οργισμένα μάτια των ανήμπορων να αντιδράσουν μοναχών...

Κάποτε στις Καρυές έβρισκες χαβιάρι κι αστακούς...

Το πρώτο αυτοκίνητο κυκλοφόρησε στο Όρος το 1963.

Όταν γιορτάστηκαν τα 1000 χρόνια από την ίδρυση του πρώτου μοναστηριού, της Μεγάλης Λαύρας, κι έπρεπε να μεταφερθούν απ' τη Δάφνη στις Καρυές οι ... υψηλοί προσκεκλημένοι.

Οι Καρυές, το διοικητικό κέντρο του Αγίου Όρους, λεγόταν παλιά "Μέση" ή "Μεγάλη Μέση", γιατί βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο της Χερσονήσου.

Η ραθυμία που επικρατεί σήμερα, δεν έχει καμιά σχέση με την εποχή που οι Καρυές ήταν ένα απ' τα μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα της Μακεδονίας.

Σ' ένα αγγλικό ταξιδιωτικό βιβλίο του 1679 αναφέρεται πως στις Καρυές στήνονταν κάθε Σάββατο μια πολύ πλούσια αγορά. Οι μοναχοί αγόραζαν τυρί, αυγά κι αιγοπρόβατα, και πουλούσαν οτιδήποτε παρήγαγαν ή κατασκεύαζαν οι ίδιοι.

Στα τέλη του 19ου αιώνα στις Καρυές λειτουργούσαν πάνω από 100 μαγαζιά κι εργαστήρια εφοδιασμένα με μεταξωτά υφάσματα, ρούσικα κεντήματα, βαρέλια με ζάχαρη, καφέ, τυροκομικά, τοπικά κρασιά και ρακές και διάφορα κοσμοπολίτικα προϊόντα όπως αμερικάνικες κονσέρβες με αστακό, ρωσικό χαβιάρι, αρωματικά σαπούνια, μπίρες, σαμπάνιες, γαλλικά κρασιά...

Η αφθονία και η πολυτέλεια της αγοράς θεωρήθηκε σκανδαλώδης, κι ο Πατριάρχης Ιωακείμ Γ' αποφάσισε να πάρει δραστικά μέτρα: το 1897 η αγορά στις Καρυές διαλύθηκε και διώχτηκαν όλοι οι λαϊκοί έμποροι...

Ωδή στο ελληνικό καλοκαίρι! (Σύντομο διάλειμμα απ’ την αγιονορείτικη μαυρίλα...)

Τα καλοκαίρια απεχθάνομαι το μαρτύριο της βαλίτσας και των μεγάλων προσδοκιών.

Γουστάρω να πηγαίνω κάπου κοντά. Εύκολα να φτάνεις κι εύκολα να φεύγεις.

Χωρίς ερ κοντίσιον.

Παρέα με κορίτσια που βγαίνουν βόλτα με βρεγμένα μαλλιά και καλοκαιρινές φακίδες.

Κλειστά λάπτοπ και κινητά, ύπνος μέχρι αργά το μεσημέρι, γυμνοί στο δωμάτιο με τα παράθυρα ολάνοιχτα.

Καμιά πρόζα ή γκλαμουριά. Να παίρνουμε και 2-3 κιλάκια. Μόνο οι ψυχανώμαλοι κάνουν δίαιτες τον Αύγουστο.

Ακόμα και τώρα, λίγο πριν τα πενήντα μου, νιώθω το πυρακτωμένο μέταλλο της εφηβείας: μπίρες, φλερτ, φίλοι, γέλοια, διάθεση για περιπέτεια...

Τα καλοκαίρια πρέπει να ξεκινάνε αξημέρωτα, χωρίς προειδοποίηση: "Σήκω, φεύγουμε για διακοπές!":

Δειλινά του Ιούνη, λιοπύρια του Ιούλη, μελτέμια τ’ Αυγούστου.

Απ’ όλα τα καλοκαίρια της ζωής μου θυμάμαι το πιο εφηβικό, το πιο αθώο.

Είχα ξαναπάει βόλτες με συμμαθήτριες και φίλες. Αλλά αυτή που ’χα δίπλα μου δεν ήταν φίλη, ήταν γκόμενα!

Μαλλιά ξανθά, κερασένια χείλη, έμοιαζε με μυθική θεά των Βίγκιγκς.

Μου ’δωσε ένα φιλί! Έστω... φιλάκι.

Αν πέθαινα κείνη την ώρα, τα δεκατέσσερα χρόνια μου δεν θα ’χαν κυλήσει άσκοπα. Θ’ αποκτούσαν μεγάλη αξία μόνο και μόνο γι’ αυτή τη στιγμή...

Ένας γκρεμός περιμένει τον Πατριάρχη...

Για να μην είμαστε μονόπλευροι, ας πούμε και μερικά καλά για τους Αγιονορείτες μοναχούς.

Υπάρχουν πράγματι αρκετοί που θεωρούν τον εαυτό τους ανάξιο να μιλά, να συμβουλεύει, να στηλιτεύει, να λύνει προβλήματα άλλων, ν’ ασκεί επιρροή στον κόσμο.

Οι περισσότεροι από δαύτους έχουν αποσυρθεί στα Καρούλια και στα Κατουνάκια (βλάχικη λέξη που σημαίνει "στρατόπεδα").

Ζουν σαν ακροβάτες, απαλλαγμένοι απ’ το φόρτο της καθημερινής υλικής μέριμνας.

Συνάντησα τυχαία έναν τέτοιο. Μιλάει ρούσικα. Μετά από 20 χρόνια νταραβέρια με Ρωσίδες, μπορώ και συνεννοούμαι μαζί του. 

"Σλάβα μπόκου"! Δόξα σοι ο Θεός...

Δεν συμφωνώ με τις ασκητικές του ακρότητες, αλλά σέβομαι τις επιλογές του...

Οι πραγματικοί Άγιοι προτιμούν την αφάνεια. Δεν κοινοποιούν τα χαρίσματά τους, δεν καλλιεργούν προσωπολατρίες, δεν σε φωνάζουν με τ’ όνομά σου πριν καν σε γνωρίσουν...

Συνάντησα ασκητές που απαγορεύουν σε αφελείς προσκυνητές να διαδίδουν "θαύματα" και "προφητείες" τους.

Αποποιούνται το ρόλο του κοσμοδιορθωτή.

Δυστυχώς υπάρχουν και πολλοί ματαιόδοξοι.

Ορισμένοι έχουν κυριευθεί απ’ το πάθος του θρησκευτικού φανατισμού. Ο "ζηλωτισμός" είναι απ’ τις πιο επικίνδυνες παγίδες των Αγιορειτών.

Γνώρισα έναν συμπαθή μοναχό, αλλά τυφλωμένο απ’ τον ζήλο του.

"Να, εδώ ήθελα να ’χα τον πατριάρχη Βαρθολομαίο", μου λέει. "Θα του ’δινα μία να πέσει στο γκρεμό να σωθεί η Ορθοδοξία"!

Απομακρύνομαι τρέχοντας.

Δεν θέλει και πολύ ο τρελός να νομίσει πως είμαι ... τσιράκι του Βαρθολομαίου.

Στ' Αγιονόρος, και δεσπότης να 'σαι μπορεί να σ' ανοίξουν το κεφάλι με δικέλλα!

Υποτίθεται πως στ' Αγιονόρος απαγορεύονται τα θηλυκά ζώα!

Ωστόσο συχνά βλέπεις και κότες και γάτες και πανέμορφα γατάκια...

Εδώ, το ρόλο του χωροφύλακα ασκούν οι Σεημένηδες. Είναι φουστανελοφόροι με δίκοχο που φέρει τ' αρχικά "Α.Ο.".

"Σεημένης" στ' αραβικά σημαίνει κάτι σαν "αρχηγός σώματος". Το αντίστοιχο στα τούρκικα είναι "μπουλούκμπασης" και στα ελληνικά "οπλαρχηγός".

Οι Σεημένηδες έχουν σημαντικές αρμοδιότητες. Μπορούν ακόμα και να γλιστρήσουν το χέρι τους στ' απόκρυφα σημεία σου αν υποπτευθούν πως είσαι γυναίκα μεταμφιεσμένη σε άντρα...

Σε τούτη τη χερσόνησο, στ' αρχαία χρόνια, υπήρχαν πολλά ιερά της ελληνικής θρησκείας. 

Ακούω συχνά να μιλούν γι' αρχαία μάρμαρα και νομίσματα, για ειδώλια της Εκάτης, αγάλματα της Αφροδίτης, της Άρτεμης, του Απόλλωνα και του Ποσειδώνα.

Το επίσημο κράτος αδιαφορεί, ή μάλλον... φοβάται. Κι οι αρχαιοκάπηλοι οργιάζουν, σε συνεργασία με κάποιους μοναχούς...

Στο Ξηροποταμινό καμπαναριό διακρίνω δυο εντοιχισμένες κεφαλές από λευκό μάρμαρο. Ρωτάω και μου λεν πως η μία είναι του Οσίου Παύλου, κι η άλλη της ευεργέτιδας βασίλισσας Πουλχερίας.

Εστιάζω την προσοχή μου στην Πουλχερία: κακάσχημη, γουρλωμάτα, δασύτριχη!

Είναι προφανές πως ο μισογυνισμός του καλλιτέχνη τον εμπόδισε να την κάνει πιο όμορφη! Πάλι καλά που δεν της έβαλε και κέρατα...

Πάντως, το νεράκι που βγαίνει απ' την πηγή της Αγίας Πουλχερίας είναι θαυματουργό! Σε γιατρεύει απ' το δάγκωμα των φιδιών...

Στη Μονή Ξενοφώντος έχουν την κάρα του αρχιερέα Βησσαρίωνα. 

Διακρίνονται δυο τριγωνικές τρύπες και ρωτάω πώς πέθανε.

Μου είπαν ότι το 1625 οι καλόγεροι των μονών Δοχειαρίου και Ξενοφώντος τσακώνονταν για κάτι κτηματικές διαφορές. 

Ο δυστυχής Βησσαρίων πήρε το μέρος των ξενοφωντινών, οπότε ένας δοχειαρίτης μοναχός, ανήμερα των Αγίων Αποστόλων, τον πλησίασε κρυφά από πίσω και με μια δικέλλα του 'σπασε το κεφάλι!

Θαυματοποιοί και τσαρλατάνοι...

Στο Βατοπέδι υποτίθεται πως φυλάσσεται η "Τίμια Ζώνη" της Θεοτόκου!

Οι κάπως παλιότεροι θυμούνται την εποχή που ήταν άρρωστος ο Ανδρέας Παπανδρέου, κι η Μιμή, σε συνεννόηση με τον μπίζνεσμαν ηγούμενο, έφεραν στην Αθήνα τη "Ζώνη" μπας και γιάτρευε τον καημένο τον ασθενή.

Και με την ευκαιρία, το "ιερό κειμήλιο" έκανε κάμποσες βολτούλες από Ανώνυμες Εταιρείες κι Αντιπροσωπείες Αυτοκινήτων, με το αζημίωτο εννοείται...

Συνηθισμένες ιστορίες θα μου πείτε.

Ακόμη κι ο Σουλτάνος κάποτε, όταν στη Κωνσταντινούπολη έπεσε χολέρα, έστειλε ειδικό καράβι στ’ Αγιονόρος για να μεταφέρει στην Πόλη την "Τίμια Ζώνη".

Και μια άλλη φορά, όταν η "οργή του Θεού" έπεσε στη Χίο και ψώριασαν τα οπωροφόρα, πάλι μετέφεραν τη "Ζώνη" για να σώσει την κατάσταση.

Στην παλιά ρώσικη Σκήτη του Αγίου Αντρέα, στις Καρυές, λένε πως φυλάγεται η κάρα του Αγίου Αντρέα!

Στο μοναχό που μου τη δείχνει κάνω την εύλογη ερώτηση: "Μα η κάρα του Αγίου Αντρέα δεν φυλάσσεται στο μητροπολιτικό ναό της Πάτρας;".

"Εκεί", μου λέει, "έχουν το μπροστινό μέρος της κάρας. Εμείς έχουμε το πίσω!".

Άντε να τα βγάλεις πέρα με τους καλογέρους...

Αλλά το καλογέρι είχε μερακλωθεί και συνέχισε: "Κάνε το σταυρό σου, προσκύνησε την κάρα και πες μου τι αισθάνεσαι".

Το κάνω.

"Τίποτα δεν αισθάνομαι", του λέω.

"Δεν μπορεί. Δεν σου ήρθε μια ευωδία; Ξανακάν’ το κι εγώ θα προσεύχομαι".

Επαναλαμβάνω τις ίδιες κινήσεις.

Τώρα που το καλοσκέφτομαι, μου έρχεται μια μυρωδίτσα από νωπό χαρτί και μούχλα.

Φαίνεται πως το καλογέρι είχε ξεχάσει να ρίξει σήμερα μύρο. Οπότε το "θαύμα" αναβάλλεται γι’ αργότερα...