Συζήτηση με τον Κουφοντίνα! (Θ’ - Τέλη 1979 ο ΕΛΑ έζησε τη δική του "Βάρκιζα"!)

Ψόνθο: Δημήτρη, ήμουν μικρός και μόλις είχα έλθει Αθήνα, αλλά θυμάμαι πολύ καλά την καταστροφή των πολυκαταστημάτων Μινιόν και Κατράτζος τον Δεκέμβρη του 1980. Είχαν κάποια λογική εκείνα τα χτυπήματα;

Κούφο: Τις ενέργειες αυτές τις έκανε η οργάνωση "Οκτώβρης ’80" που προερχόταν απ’ την διάσπαση του ΕΛΑ. Γνώριζα αλλά δεν υιοθετούσα τη λογική τους. Εξέφραζε την εξεγερτικότητα μιας περιθωριοποιημένης, άνεργης και ημιπαραβατικής νεολαίας που η απέχθειά της προς το σύστημα την οδηγούσε σε απέχθεια προς την πολιτική γενικά. Συνθήματά τους ήταν "καταστρέψτε ό,τι μας καταστρέφει" και "ό,τι δεν απαλλοτριώνουμε το καταστρέφουμε"! Τους έλειπε η γείωση με την ιστορία του κινήματος και την κοινωνία. Υπερτιμούσαν τη βία καθαυτή. Ταύτιζαν την επιτυχία με την καταστροφή. Τέτοιες επιλογές είναι οδυνηρές για το λαϊκό κίνημα αφού δίνει στο καθεστώς ώθηση να συκοφαντήσει την επαναστατική βία συνολικά και στο κράτος το δικαίωμα να επικαλείται τους εργαζομένους που "έμεναν στον δρόμο"...

Ψόνθο: Το θέμα των μέσων και των στόχων της επαναστατικής βίας είναι πολύ κρίσιμο. Ποια είναι η δική σου άποψη σχετικά.

Κούφο: Κατ’ αρχήν βασικές μου επιλογές ήταν η ενότητα και η αναβάθμιση της επαναστατικής δράσης. Καμία ενέργεια να μην γίνεται δίχως επαρκή προετοιμασία, χωρίς να προβλέπονται όλες οι λεπτομέρειες και κυρίως τα αρνητικά απρόοπτα. Ένα άλλο μεγάλο ερώτημα που έπρεπε να απαντηθεί ήταν "σε ποιους απευθυνόμαστε", άρα και ποιους πρέπει να "ικανοποιήσουμε". Άλλες επιλογές κάνεις όταν απευθύνεσαι σε έναν μικρό και ήδη πεισμένο πυρήνα κι άλλες όταν προσπαθείς ν’ ανοιχθείς σε ευρύτερα λαϊκά στρώματα. Στην τελευταία περίπτωση δεν επιλέγεις να καταστρέψεις τις δουλειές των φτωχών εμπορϋπαλλήλων. Αντίθετα, ενέργειες όπως η εκτέλεση των βασανιστών της Χούντας είχαν τεράστια κοινωνική απήχηση και αποδοχή...

Ψόνθο: Λίγο πριν μίλησες για τη διάσπαση-διάλυση του ΕΛΑ. Τι θυμάσαι από κείνη την περίοδο;

Κούφο: Ο ΕΛΑ έπαψε να υπάρχει απ’ τον Δεκέμβρη του 1979. Η διαδικασία διάλυσης ήταν μακρά και επίπονη. Ήταν σαφές πως υπήρχαν πολλές και αγεφύρωτες διαφορές. Άλλοι ήθελαν να κάνουμε στροφή προς την πολιτική δράση, άλλοι έριχναν το βάρος στην στρατιωτική οργάνωση, μια τρίτη άποψη υποστήριζε κάτι ενδιάμεσο, υπήρχαν και αρκετοί που προτιμούσαν την ιδιώτευση. Όσοι επέλεξαν τη συνέχιση της ένοπλης δράσης πήραν και το μεγαλύτερο μέρος του οπλισμού που φυλαγόταν σε δύο γιάφκες. Πάντως εκείνο που θυμάμαι έντονα είναι κάποιους συντρόφους που βίωσαν με μεγάλη θλίψη την διάλυση του ΕΛΑ. Γι’ αυτούς η Οργάνωση ήταν το σπίτι, η ζωή τους, το όραμα του αγώνα για την επανάσταση. Μου έφεραν στο μυαλό μου τους καπεταναίους του ΕΛΑΣ που έκλαιγαν σα μωρά παιδιά όταν παρέδιδαν τα όπλα τους μετά τη Βάρκιζα...

"Ημερολόγιο λιποταξίας" (122) - Ο Κύρος ο Μέγας ήταν ο πρώτος υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων!

Ο πρώτος μεγάλος ηγέτης της ιστορίας ήταν ο Κύρος ο Β’.

Σε πολύ μικρή ηλικία, το 559 π.Χ., ανέλαβε τη βασιλεία του Ανσάν και της Παρς, της κοιτίδας των Περσών, που τότε ήταν υποτελείς στους Μήδες. 

Μετά από τριετή πόλεμο νίκησε τον Μήδα βασιλιά Αστυάγη και ανέλαβε την εξουσία ολόκληρου του κράτους. 

Στη συνέχεια στράφηκε κατά των Λυδών του Κροίσου και, για να μην πολυλογούμε, μέσα σε 12 χρόνια δημιούργησε την μεγαλύτερη ως τότε γνωστή αυτοκρατορία που εκτεινόταν απ’ τα παράλια του Αιγαίου μέχρι τον ποταμό Ινδό. 

Το εντυπωσιακό με τον Κύρο, που δικαίως ονομάστηκε "Μέγας", ήταν ο ανοιχτόμυαλος τρόπος που διοίκησε αυτό το αχανές κράτος. 

Αφού επέβαλε την τάξη και ασφάλεια, φρόντισε να συμφιλιώσει όλους τους υποταγμένους λαούς, χωρίς να δημιουργεί την παραμικρή υπόνοια μεροληψίας υπέρ των Περσών. 

Και πρώτ’ απ’ όλα συμφιλίωσε τους Πέρσες με τους Μήδους σε τέτοιο βαθμό που δεν ήταν και τόσο εύκολο να τους διακρίνει κανείς. Γι’ αυτό και οι αρχαίοι Έλληνες νόμιζαν πως πολεμούσαν με τους Μήδες αν και την εξουσία του κράτους είχαν ήδη καταλάβει οι Πέρσες!

Ο ίδιος ο Κύρος θεσμοθέτησε να βρίσκεται πάντα στο πλευρό του ένας μηδικής καταγωγής υψηλά ιστάμενος αξιωματούχος ως εγγυητής της ισονομίας. Η παράδοση αυτή συνεχίστηκε κι απ’ τους διαδόχους του, γι’ αυτό και βλέπουμε στην Περσέπολη τον Δαρείο να παριστάνεται συχνά συνοδευόμενος από ένας άντρα ντυμένο με μυδική ενδυμασία. 

Το 538 π.Χ. ο Κύρος κατέλαβε τη Βαβυλώνα κι ο λαός τον υποδέχθηκε ως ελευθερωτή. Εκεί βρήκε και τους Εβραίους που είχε μεταφέρει αιχμαλώτους ο Βαβυλώνιος βασιλιάς Ναβουχοδονόσορ  όταν το 587 π.Χ. κατέκτησε το Ισραήλ και την Ιουδαία..

Ο Κύρος διέταξε αμέσως την απελευθέρωση των Εβραίων, την επιστροφή τους στην Ιερουσαλήμ και βοήθησε οικονομικά την εκ νέου ανέγερση του Ναού τους!

Επίσης στην Βαβυλώνα ο Κύρος εξέδωσε την περίφημη "Διακήρυξη καλής διακυβέρνησης", που ουσιαστικά αποτελεί τον πρώτο Κώδικα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισονομίας-ισοπολιτείας-ανεξιθρησκίας.

Την πολιτική του προσπάθησαν να μιμηθούν αργότερα ο Αλέξανδρος ο Μακεδών και οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες, τουλάχιστον ως τον τρίτο αιώνα μ.Χ.

Εγώ καβλώνω με την Αριστερά!

Χρόνια στο γκομενικό κουρμπέτι έχω μάθει τα κόλπα: την πέφτω σε δυο κατηγορίες γυναικών. Είτε σε παντρεμένες, που δεν έχουν απαιτήσεις, είτε σε πολύ όμορφες! Τις τελευταίες όλο και κάποιος πιο μάγκας από μένα θα βρεθεί να μου τις φάει, οπότε γλιτώνω τα παντρολογήματα...

Η Βάλια ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Είναι πολύ όμορφη. Αλλά "πολύ όμορφη" δεν σημαίνει και καλό πήδημα. Να εξηγούμαστε!

Η πλάκα είναι πως μου την έπεσε εκείνη!

"Ξέρεις πως αρέσεις στις γυναίκες; Είσαι γλυκούλης και ευχάριστος!". Και μου ’σκασε ένα φιλί στο στόμα. 

"Με συγχωρείς, δεν έπρεπε", συμπλήρωσε ναζιάρικα.

Η τύπισσα με ερέθιζε αλλά και με φόβιζε. Η διαίσθησή μου έλεγε πως μαζί της πάω για απρόβλεπτες κι επικίνδυνες καταστάσεις. 

Στη διαδικασία του φλερτ μού το ’παιζε μιξοπαρθένα κι άβγαλτη. Αλλά στο κρεβάτι γνώρισα μια άλλη Βάλια. 

Το τι έβγαζε ο στόμας της δε λέγεται! 

"Μη τελειώσεις γαμιόλη, θα σε σκίσω!"

"Αν δεν κουνήσεις πιο γρήγορα τη γλώσσα σου, θα στα κόψω τ’ αυγά σου!"

Από κάποια στιγμή άλλαξε απότομα συμπεριφορά. Εξαφανιζόταν για μέρες. Ανέβαλε τα ραντεβού μας χωρίς ιδιαίτερο λόγο. 

Ή βρήκε άλλον γκόμενο ή γουστάρει να μου κάνει καψόνια.

Αρχίσαμε να τσακωνόμαστε και για τα πολιτικά.

Εγώ είμαι αριστερός ως το μεδούλι. "Λυσσασμένος μπολσεβίκος" που έλεγε κι η παλιά ελληνική κωμωδία.  

Δεν ανέχομαι να μου κατηγορούν τα "εικονίσματα", ειδικά τα θηλυκά.

Κάποιο απόγευμα η Βάλια πέταξε μια απαξιωτική σπόντα για την υπουργίνα μου.

"Για πρόσεχε πώς μιλάς!", την αγρίεψα.

"Γιατί, τι θα μου κάνεις;"

"Σε πιάνω απ’ το τσουλούφι και σε πετάω έξω"

"Δε χρειάζεται, φεύγω μόνη μου!"

"Στα τσακίδια!"

Βρόντηξε την πόρτα και εξαφανίστηκε.

Ανοίγω την μπουγάτσα με τα πλήκτρα, γκουγκλάρω, βρίσκω μια σέξι φώτο κι αρχίζω το λαχάνιασμα...

Εφάκι, την έχω δαγκώσει με την πάρτη σου! Κλείσε την αξιολόγηση και σε παντρεύομαι! 

Ο γάμος θα γίνει στην Κοίμηση στο Μοναστηράκι. Και το γαμήλιο πάρτι στην πλατεία. 

Για μουσική έκλεισα τους Αφρικανούς με τα ταμ-ταμ. 

Οι κολλητοί άστεγοι της "Σχεδίας" θ’ αναλάβουν να τηγανίσουν υπαιθρίως τα κεφτεδάκια για τους καλεσμένους. 

Σαλέπι θα φέρει ο Μαχμούτ ο Σουδανός. 

Τα ποτά κερασμένα απ’ τα συντρόφια, τους καταληψίες των Εξαρχείων. Θα είναι "απαλλοτριωμένα"...

Ένα απομεσήμερο στους δρόμους της Αθήνας....

Στο δρόμο προσέχω πώς περπατούν οι περαστικοί. Το βάδισμά τους αποκαλύπτει πολλά: αυτοπεποίθηση, ανασφάλειες, αμυντική στάση...

Ξεχωρίζουν οι άνθρωποι που προσπαθούν από κάποιον να πιαστούν. Πού ψάχνουν για ένα στήριγμα, ένα "δεκανίκι". Το βλέπεις στα πρόσωπά τους, στις κινήσεις τους, σε όλα τους...

Ο ένας σταυροκοπιέται μπροστά στην εκκλησιά, ο άλλος σφίγγει στα χέρια τον "Ριζοσπάστη", ο τρίτος κολλάει στο πλευρό της γυναίκας του λες και διαισθάνεται πως είναι έτοιμη να του φύγει...

Οι διαβάτες παίρνουν στα μάτια μου μια όψη ημίρρευστη. Κατανοητό. Γιατί τα συναισθήματα όταν ξεπαγώνουν αρχίζουν να στάζουν...

Κάποιοι μιλάνε μόνο για να ξαλαφρώσουν. Άλλοι αναζητούν μια νέα αρχή, μια εξιλέωση...

Κάποιοι δείχνουν έτοιμοι να συγχωρέσουν. Αλλά πώς συγχωρείς; Σιωπηλά; Με κάποιον δισταγμό; Ή κερνάς απλά τον άλλον ένα τσιγάρο;

Πολλοί τριγυρνούν δω κι εκεί χωρίς σκοπό. Έτσι, στο περίπου. Άλλωστε το σπίτι τους είναι πιο άδειο κι απ’ το ρημαγμένο Μινιόν. Δεν έχουν τίποτα καλύτερο να κάνουν. Είναι προ πολλού παραιτημένοι...

Όταν βγαίνεις απ’ την πόρτα του σπιτιού σου χωρίς να έχεις καν κοιταχτεί στον καθρέφτη, είσαι ικανός για τα πάντα. Μπορείς, έτσι για πλάκα, να κάνεις από μια επανάσταση έως το χειρότερο έγκλημα. Οι περισσότεροι πάντως απλά σκοτώνουν τον εαυτό τους...

Ένας ψηλός περπατάει πίνοντας καυτό καφέ από ένα μεγάλο πλαστικό ποτήρι. Φοράει ένα χοντρό μπουφάν που μοιάζει άδειο. Άδειο όχι από σκέψεις ή αναμνήσεις, αλλά από φρέσκα, ζωντανά συναισθήματα...

Ένας νεαρός περνάει δίπλα μου, σχεδόν πέφτει πάνω μου. Δεν με βλέπει καν. Να ’ναι άραγε η αινιγματική εφηβική σιωπή; Όμως δεν μοιάζει για "καζάνι που βράζει". Μάλλον για "σπασμένη κανάτα" τον κάνω. Με κάθε του κίνηση βγάζει μια παθητική αυτολύπηση.

Μια κοπελίτσα παραπέρα βάζει ξαφνικά τα κλάματα. Ξαφνικά; Λίγο πριν μπήξει τα δάκρυα άκουσα να ικετεύει κάποιον να μην την παρατήσει! Ψάχνει απελπισμένα γύρω της να γραπωθεί απ’ όποιον της πει ένα ... "Εγώ είμαι δίπλα σου, μη σε νοιάζει".

Μια καθαρή δήλωση Αγάπης! (Γιατί ... μπήκε η Άνοιξη)

Τα σημάδια του χρόνου κρέμονται

σαν ξεχειλωμένα  παντελόνια

σε πολυκαιρισμένη απλώστρα.

Γεγονότα ασήμαντα

διαδέχονται το ένα το άλλο.

Ανάγκη για μια μικρή απόδραση,

για ένα ανέμελο πετάρισμα.

Αλλά πριν ανοίξεις τα φτερά σου

μέτρα πρώτα τις δυνάμεις σου...

Πόσες φορές δεν μου ’ρχεται

να ρίξω μαύρη πέτρα πίσω μου

και να μη γυρίσω να δω

ούτε στιγμή...

Μια στοίβα λογαριασμοί

(κάνω διακανονισμούς, κερδίζω λίγο χρόνο

και μετά βλέπουμε...)

Μου φαίνεται πως ζω σ’ έναν τόπο

που τίποτα δεν συμβαίνει.

Κανείς δεν προοδεύει,

οι άνθρωποι εθίστηκαν στη μιζέρια...

(Μην πιστεύεις σε όνειρα,

αντέχεις να τα δεις να γκρεμίζονται;)

Δεν θέλω να μπλέκω,

να προσφέρω ελπίδες,

να φορτωθώ ευθύνες.

Δεν θέλω να με θυμάστε,

ν’ ασχολείστε μαζί  μου,

να περιμένετε κάτι από μένα.

(Όταν το σπίτι κι η καρδιά είναι άδεια

δεν μπορείς να συμπονάς τους άλλους!)

Δεν είμαι σίγουρος αν άρχισα να μιλάω

ή απλώς άνοιξα το στόμα μου.

Βγαίνουν κάτι σαν μικρές εκμυστηρεύσεις

παράλληλοι μονόλογοι...

Νιώθω σα να έζησα μια ευθεία γραμμή

χωρίς ούτε μια κρίση,

την εφηβική

ή, έστω, της μέσης ηλικίας βρε αδελφέ.

Τα πάντα χωρίς εξάρσεις ή αντιστάσεις...

Επανεμφανίστηκες εντελώς ξαφνικά.

Αν ήθελες να μάθεις νέα μου

-όπως λες-

θα ’ρχόσουν νωρίτερα.

Τώρα μόνο αναστάτωση μού προκαλείς...

Όταν ξέρεις τι χάνεις

πληγώνεσαι περισσότερο.

Όλοι μας έχουμε ανατραφεί

με μια ποσότητα τρυφερότητας.

Μικροί την παίρναμε απ’ τη μάνα μας.

Τώρα τη ζητάμε απ’ τους συντρόφους μας...

Η απώλεια δεν γνωρίζει ηλικία.

Διαδοχικές ακυρώσεις με στοιχειώνουν

και με εκμηδενίζουν.

Τα συναισθηματικά βάρη σε τσακίζουν

χειρότερα απ’ τα οικονομικά...

Αλλά μπαίνει η Άνοιξη!

Τα πρώτα χαμόγελα σκάνε.

Δεν θέλω να είμαι 

σαν την κυρία Δυστυχία του παιδικού παραμυθιού

κλεισμένος σ’ ένα σπίτι

πάντα μουντό και σκοτεινό.

Και μ’ ένα σύννεφο να βρέχει συνεχώς

από πάνω μου!

Θέλω να γίνω σαν τον κύριο Ευτύχη,

τον γείτονά της,

με το παρδαλό σακάκι

που τραγουδάει όλη μέρα...

Όλα μπορούν ν’ αλλάξουν

προς το καλύτερο.

Υπάρχει τρόπος!

Μια καθαρή δήλωση Αγάπης

λένε πως διαλύει

τις μαύρες σκέψεις...

Όπου δρόμος και καμπάνα, κάθε σπίτι και πουτάνα!

Μερικοί με ρωτούν γιατί διαβάζω τόσο πολύ και γαμώ τόσο λίγο!

Τους αποστομώνω με μια ιστοριούλα: στην αρχαία Έφεσο, πίσω απ' τη βιβλιοθήκη του Κέλσου, ξεκινούσε ένα δρομάκι που οδηγούσε στα πορνεία της εποχής. Στο σταυροδρόμι υπήρχε μια πλάκα με χαραγμένο το κεφάλι της θεάς Αθηνάς στεφανωμένο με βιβλία και δίπλα ακριβώς ένα πουγκί με χυμένα νομίσματα.

Αυτό σήμαινε το εξής: "Αν έχεις λεφτά έλα σε μένα (δηλαδή στην πουτάνα). Αν δεν έχεις, πήγαινε στη βιβλιοθήκη να διαβάσεις"!

Μεγάλωσα σε μια οικογένεια που είχε τα τρία κακά της μοίρας της: θρησκόληπτη-μικροαστική-επαρχιακή. Δηλαδή στον τύπο της οικογένειας που παράγει τους κλασικότερους μπουρδελιάρηδες.

Μην σαν ξεγελούν οι ψευτο-θρησκευτικότητες. Όπως λέει κι η σοφή παροιμία ... "όπου δρόμος και καμπάνα, κάθε σπίτι και πουτάνα"!

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως είμαι και αριστούχος απόφοιτος της Θεολογικής...

Στα μπουρδέλα της Αθήνας έχουν χαρτογραφήσει το κορμί μου μέχρι και την τελευταία του ελίτσα. 

Δεν παραλείπω να περνάω απ' την "πιάτσα" ακόμα κι όταν δεν έχω όρεξη ή λεφτά.

Το πουταναριό με υποδέχεται εγκάρδια: "Βρε καλώς τον τακτικό", "Ήρθες να πάρεις δουλειά για το σπίτι?", "Δεν παίρνεις και καμιά γυναίκα, όλο το φανάρι θα κρατάς?", "Ωχ, πλάκωσε πάλι ο γαμπρός (ή "ο λεφτάς")"...

Σ' ένα μπουρδελάκι στην Αναξαγόρα "τσατσά" είναι μια τελειωμένη αδελφή. 

Μόλις με βλέπει να στρίβω απ' τη Σωκράτους αρχίζει τις φωνές... "Αχ λεβέντη μου, πού πας και τρως τα νιάτα σου, να σε παραλάβω εγώ να δεις την πανσέληνο το καταχείμωνο"!

Οι πουτάνες πάντα μου ασκούσαν μεγάλη γοητεία. Τους έτρεφα έναν βαθύ σεβασμό. Είναι κι αυτές σαν τους καλόγερους. Εργάζονται κυρίως τη νύχτα...

Το τελευταίο βίτσιο μου είναι να το παίζω πρωτάρης και παρθένος. Πηγαίνω συστημένος σε πουτάνες που ειδικεύονται να ξεπαρθενεύουν ντροπαλούς εφήβους.

Τις διακρίνει υπομονή, λεπτότητα, τρυφερότητα.

Όταν με ξεπροβοδίζουν, μου χτυπούν την πλάτη και μου λένε ενθαρρυντικά λογάκια: "Μπράβο ταύρε μου. Πάντα τέτοια"...

Τότε εγώ το παίρνω πάνω μου, αισθάνομαι πως έγινα επιτέλους "άντρας" και πάω να κεράσω τους κολλητούς μου μπίρες και τσίπουρα...

Στο επόμενο "μάθημα", και με το πετσάκι κατεβασμένο πλέον, θα διδαχθώ τις βασικές στάσεις: τη "βαρκαρόλα", το "παραθυράτο", το "καρεκλάτο", το "αλά παντρεμένοι" (καμιά σχέση με το "ιεραποστολικό") κ.λπ.

"Ημερολόγιο λιποταξίας" (121) - Το 494 π.Χ. έγινε η πραγματική "μικρασιατική καταστροφή"!

Μιας και είμαστε στο Ιράν, είναι φυσικό ν’ ασχοληθούμε και με τις προαιώνιες ελληνο-περσικές σχέσεις. Που τυπικά άρχισαν το 547 π.Χ., όταν ο Κύρος Β’ κατέλαβε τη Λυδία του Κροίσου, στην οποία ήταν υποτελείς και οι ιωνικές πόλεις της Μικρασίας. Οι Πέρσες αποκάλεσαν τότε τους Ίωνες "Γιαούνα", απ’ το οποίο προήλθε το μεταγενέστερο "Γιουνάν".

Μεταξύ των δύο λαών υπήρξε μεγάλη συμπάθεια και εκτίμηση. Ο περσικός πλούτος έγινε πόλος έλξης πολλών επιφανών αλλά και ανώνυμων Ελλήνων. 

Όλοι οι Έλληνες ήταν ευπρόσδεκτοι στη βασιλική αυλή και οι Πέρσες σατράπες και βασιλείς τους χρησιμοποιούσαν ως πολιτικούς και στρατιωτικούς συμβούλους, γιατρούς, αρχιτέκτονες κ.λπ.

Ο πρώτος που έσπειρε ζιζάνια στις ελληνο-περσικές σχέσεις ήταν ένα φίδι κολοβό απ’ την Αθήνα, ο Ιππίας, γιος του Πεισιστράτου, που το 510 π.Χ., όταν ανατράπηκε η τυραννίδα, κατέφυγε οικογενειακώς στην περσική αυλή και έτρωγε τ’ αυτιά του Δαρείου για να τον βοηθήσει να επιστρέψει στην Αθήνα τροπαιούχος έναντι δελεαστικών ανταλλαγμάτων.

Παρ’ όλ’ αυτά ο Δαρείος δεν αποφάσιζε να στραφεί εναντίον του σκορποχωριού που τότε ακόμη δεν το έλεγαν καν "Ελλάδα". Βέβαια ο Δαρείος είχε μεγάλες φιλοδοξίες. Σχεδίαζε εκστρατεία στις Ινδίες (που ποτέ δεν πραγματοποίησε) αλλά και στην Σκυθία, που όμως απέτυχε παταγωδώς. 

Αλλά στα πλαίσια της σκυθικής του εκστρατείας κατέλαβε τη Σάμο, τη Θράκη και τη Μακεδονία.

Τα μεγάλα προβλήματα στις ελληνο-περσικές σχέσεις άρχισαν το 500 π.Χ. όταν ο τύραννος της Μιλήτου Αρισταγόρας επαναστάτησε κατά της περσικής κυριαρχίας και το επόμενο έτος τον ακολούθησαν και οι υπόλοιπες ιωνικές πόλεις. 

Ο Αρισταγόρας ζήτησε πρώτα σπαρτιατική βοήθεια, που δεν του δόθηκε, και στη συνέχεια απευθύνθηκε στην Αθήνα. Με την πρόφαση της ιωνικής αλληλεγγύης, Αθηναίοι και Ερετριείς έστειλαν στην Ιωνία 25 πολεμικά πλοία. 

Αρχικά η επανάσταση είχε κάποιες επιτυχίες. Οι επαναστάτες κατάφεραν μάλιστα να πυρπολήσουν το 498 π.Χ. τις Σάρδεις, την περσική πρωτεύουσα της Μ. Ασίας. 

Αλλά ο στρατός του Αρταφέρνη τους καταδίωξε και τους νίκησε στην Έφεσο με αποτέλεσμα οι μεν Αθηναίοι να αποχωρήσουν, η δε ιωνική επανάσταση να συντριβεί οριστικά το 494 π.Χ. Τα υπόλοιπα είναι γνωστά...

Προς το παρόν κρατάμε μόνο πως η απόβαση των Αθηναίων στην Ιωνία το 499 π.Χ. ήταν η αιτία την πραγματικής "μικρασιατικής καταστροφής". Ουσιαστικά τότε ξεκληρίστηκε το ιωνικό-"ελληνικό" στοιχείο της Μικρασίας.

Η νεότερη απόβαση των Αθηνών, το 1919 στη Σμύρνη, οδήγησε μεν κι αυτή σε παρόμοια καταστροφή αλλά τα θύματά της δεν ήταν "Έλληνες", όπως τα παρουσιάζει η επίσημη ιστορία. 

Το 1922 καταστράφηκε η χριστιανική ρωμιοσύνη...