"Φιλοσοφικό ημερολόγιο κλεισούρας"! (Ι’ - Ούτε τρελός ούτε βολεμένος!)

Δε λέω πως περνάμε και τέλεια. Αλλά, όπως έλεγε κι ο Έριχ Φρομ, το θέμα δεν είναι να αποκτήσουμε την απόλυτη ασφάλεια, αλλά να μάθουμε να συνυπάρχουμε με την ανασφάλεια.

Κακά τα ψέματα. Ούτε μια μέρα της ζωής μας δεν υπάρχει χωρίς προβλήματα, μπελάδες, άγχη, στενοχώριες, ζόρια και συγκρούσεις. Αυτό δε σημαίνει πως η ζωούλα μας είναι απαίσια και σκατά. Από μας εξαρτάται αν θα νιώσουμε δυστυχείς, θα πέσουμε σε κατάθλιψη ή θα το "πάρουμε αλλιώς" και θα τη δούμε σαν τον Ζορμπά του Καζαντάκη. 

Γιατί πρέπει να ξέρετε πως ο Καζαντζάκης ήταν μεν πολύ ταλαντούχος λογοτέχνης και δυνατό μυαλό, αλλά είχε μπλοκαριστεί απ' τις θρησκείες και φιλοσοφίες που μελετούσε και είχε ξεχάσει να ζει. Και προσπάθησε να ζήσει μέσα απ' τον ήρωά του, τον Ζορμπά. Ο Ζορμπάς ζούσε όπως θα ήθελε να ζει ο ίδιος ο Καζαντζάκης, αλλά δεν τον άφηνε η κοπριά που είχε γεμίσει το μυαλό του. Οι ιδεαλισμοί και οι ανόητες "πνευματικότητες"...

Αλλά ας επιστρέψουμε στο "μυστικό της ευτυχίας". Οι περισσότεροι σχεδόν ταυτίζουμε την ευτυχία με την οικονομική άνεση. Άρα θα έπρεπε οι πλούσιοι να είναι οι ευτυχέστεροι των ανθρώπων. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει. Καρατσεκαρισμένο. 

Γιατί η χαρά είναι καθαρά εσωτερική κατάσταση. Δεν έχει να κάνει με εξωτερικούς παράγοντες και επιδράσεις. Αλλά με το πώς εμείς επεξεργαζόμαστε και προσεγγίζουμε αυτές τις καταστάσεις.

Αυτή την περίοδο όλα γύρω μας είναι στριμωγμένα, αγχωμένα και κατάμαυρα. Αν εμείς μπούμε στο τρυπάκι και αρχίσουμε να πλειοδοτούμε σε οργή, μιζέρια και αρνητικότητα... τη χάσαμε τη μπαλίτσα. 

Το να ακούμε τους φόβους μας δεν σημαίνει πως πρέπει και να τους παραδοθούμε. Ο γενικότερος τρόπος ζωής είναι αναστατωμένος. Γιατί πρέπει να αναστατωθούμε κι εμείς? Γιατί να παρασυρόμαστε απ' το γενικότερο αρνητικό κλίμα? Πού θα μας ωφελήσει αυτό? Πουθενά. Ούτε καν ως εκτόνωση...

Η λύση είναι να αποδεχόμαστε το παρόν, όποιο κι αν είναι. Π.χ. η διασπορά του κορωνοϊού είναι πλέον παγκόσμια και ραγδαία. Οι επιστήμονες ψάχνουν εντατικά το εμβόλιο. Γιατροί και νοσηλευτές δίνουν τη δική τους μάχη. Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να συμβιβάσουν ένα σωρό αντίθετα συμφέροντα. Όντως δύσκολοι καιροί. Εμείς γιατί πρέπει να τα κάνουμε χειρότερα? Αν βγούμε στα κεραμίδια, ουρλιάζουμε σαν υστερικοί αριστερά και δεξιά, κάνουμε ανυπακουή κ.λπ. θα λύσουμε κανένα πρόβλημα?

Προσωπικά δίνω μάχη να παραμείνω ψύχραιμος και νυφάλιος, το κατά δύναμιν. Δεν μιλάω ούτε διαβάζω ψεκασμένους και νεο-αγανακτισμένους. Προσπαθώ να είμαι ανοιχτός σε όσα συμβαίνουν. Να βρω και τη θετική τους διάσταση. Να μην παγιδευτώ στην απογοήτευση και στην οργή. 

Καθημερινά δίνω μάχη να μην χάσω τη χαρά μου. Κι ας θεωρείται σήμερα από πολλούς η χαρά "αμάρτημα". Με βλέπουν οι άλλοι χαλαρό και χαμογελαστό και λένε πως είμαι είτε τρελός είτε βολεμένος...

"Φιλοσοφικό ημερολόγιο κλεισούρας"! (Θ’ - Μη σπρώχνεις το ποτάμι!)

  

Αυτές τις μέρες όλοι υπολειτουργούμε επαγγελματικά. Λογικό είναι. Οπότε σωρεύουμε ενέργεια και δεν έχουμε πού να την εκτονώσουμε. 

Παρατηρώ τον εαυτό μου. Ποτέ δεν κάθομαι στην ίδια θέση τόσο ώστε να προλάβω να τη ζεστάνω. Έχω τον απαλούκωτο...

Πρωί-πρωί πήγα βολτούλα στο άλσος Ιλισίων. Κι εκεί έπεσε το πρώτο καμάκι του λοκ-ντάουν. Εγώ με ένα καφεδάκι κι ένα βιβλίο στο χέρι. Εκείνη με το σκυλάκι της. 

Και οι δυο με τον κωδικό 6...

Ωραίο άντρα δε με λες. Αλλά είμαι μέγας κάμακας. Πολλές φορές γινόμουν υπερβολικά επίμονος. Έως και ενοχλητικός. Αλλά τώρα έχω αλλάξει στάση ζωής. 

Ναι μεν κάνω πάντα το πρώτο βήμα, αλλά μέχρι εκεί. Ανάβω το πράσινο φως, δείχνω στην άλλη πως τη γουστάρω και με ενδιαφέρει, αλλά μετά αυτή πρέπει να κάνει το επόμενο βήμα. Να δείξει πως ανταποκρίνεται. Πετάω το μπαλάκι στο γήπεδο της άλλης και περιμένω...

Νομίζω πως αυτή η τακτική ταιριάζει στο φιλοσοφικό σύστημα ενός Κινέζου σοφού, του Ζουάγνκ Ζι που έζησε γύρω στο 300 π.Χ. Αυτός δίδασκε ν' αφήνουμε τα πάντα στην ησυχία τους. Να λειτουργήσουν με τρόπο φυσικό. 

Να μην πιέζουμε καταστάσεις. Να μην προσπαθούμε με το ζόρι να γίνει το δικό μας. Να μην σπρώχνουμε το ποτάμι, όπως έλεγε. Αυτό είναι το φιλοσοφικό σύστημα που οι δυτικοί το ερμήνευσαν ως "μη δράση". Γι' αυτό και το παρερμήνευσαν. Γιατί ο Δάσκαλος δεν πρότεινε την αδράνεια και την απραξία. Απλά μας υποδείκνυε να σεβαστούμε τη φυσική ροή των πραγμάτων. 

Και στα γκομενικά αυτό σημαίνει πως δεν πρέπει να γίνεσαι κολιτσίδα. Πες της δύο ωραία λόγια, κάν' της ένα κοπλιμέντο, δωσ' της το τηλέφωνό σου και φτάνει. Άσε τη συνέχεια να κινηθεί με τον ρυθμό της φύσης...

Η χαρά γεννιέται περισσότερο από την προσπάθεια παρά από την επιτυχία. Χωρίς να ξεπεράσουμε τα όρια της αξιοπρέπειας, πρέπει να μη διστάζουμε να εξερευνούμε, να εκφραζόμαστε, να εκθέτουμε τον εαυτό μας. 

Όσο κι αν οι συνθήκες δεν το ευνοούν, να προσπαθούμε να είμαστε εξωστρεφείς. Γιατί η κίνηση προς τα έξω είναι ο δρόμος μας...

Το ΚΚΕ ήταν αντίθετο στην "εξέγερση του Πολυτεχνείου"!

 

Όλοι ξέρουμε πως το ΚΚΕ απ' το 1974 και μετά ήταν η "ιερή αγελάδα" της πολιτικής. Κάτι σαν ταμπού. Κανείς δεν το πολεμούσε, κανείς δεν τολμούσε να του "βάλει χέρι". 

Σίγουρα ο αντικομουνισμός της χούντας είχε κουράσει την κοινή γνώμη. Αλλά και το ΚΚΕ είχε μετατραπεί σε κόμμα "συστημικό". Όχι μόνο δεν αποτελούσε κίνδυνο για το κατεστημένο, αλλά με τη συντηρητικότητά του ήταν ένας αποτελεσματικός  μηχανισμός απορρόφησης των κραδασμών και της λαϊκής αγανάκτησης. Αν σε αυτά προσθέσουμε και τον δεύτερο γύρο των δημοτικών εκλογών που τα κόμματα εξουσίας είχαν ανάγκη την κομμουνιστική ψήφο, καταλαβαίνουμε γιατί το ΚΚΕ έχαιρε μιας πρωτοφανούς πολιτικής ασυλίας. 

Αυτή η ασυλία όμως το μετέτρεψε σε "κακομαθημένο παιδί". Για να φτάσουμε σήμερα, που όλη η ανθρωπότητα δίνει μια μεγάλη υγειονομική μάχη ζωής και θανάτου, το ΚΚΕ να επιμένει να παραβιάζει κάθε απαγόρευση, κάθε λογική, κάθε υπόδειξη της επιστημονικής κοινότητας για την προάσπιση της υγείας μας. Εδώ οι θρησκομανείς συμβιβάστηκαν με το κλείσιμο των εκκλησιών. Και οι στρατόκαβλοι με τη ματαίωση των παρελάσεων. Και οι οπαδοί δεν πατάμε στα γήπεδα...

Μόνο οι "ψεκασμένοι" του ΚΚΕ την έχουν δει "ασυμβίβαστοι". Και δεν πα να πεθάνουν και καμιά διακοσαριά? Θύματα κι αυτά του "αγώνα"...

Αλλά η πλάκα είναι πως το ΚΚΕ θέλει να γιορτάσει την εξέγερση του Πολυτεχνείου που όταν αυτή εξελισσόταν σε πραγματικό χρόνο την αποδοκίμαζε και τη θεωρούσε "χαφιέδικη". Όσο κι αν θέλουν να το κρύψουν τα κουκουέδια, τα ντοκουμέντα υπάρχουν. Και ζούνε πολλοί που βίωσαν τα γεγονότα από μέσα και μπορούν να καταθέσουν τη μαρτυρία τους.

Το ΚΚΕ, μέσω της νεολαίας του, έκανε τότε ό,τι μπορούσε για να καταγγείλει την εξέγερση ως προβοκατόρικη και να την εμποδίσει. Διαβάζουμε στο περιβόητο φύλλο Νο 8 της Πανσπουδαστικής, του οργάνου του κόμματος στη φοιτητική νεολαία, τον Φεβρουάριο του 1974:

«Σαν υπεύθυνη Συντονιστ. Επιτρ. Αγώνα του Πολυτεχνείου καταγγέλλουμε... τις αφηνιασμένες προσπάθειες της χουντικής ΚΥΠ και των πληρωμένων πραχτόρων της να διαστρέψουν… την πορεία και το περιεχόμενό της. Καταγγέλλουμε τη προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολ/χνείου την Τετάρτη, 14 του Νοέμβρη, 350 περίπου οργανωμένων πραχτόρων της ΚΥΠ, σύμφωνα με το προβοκατόρικο σχέδιο των Ρουφογάλη-Καραγιαννόπουλου, με βάση τις εντολές του παραμερισμένου τώρα τέως πρωτοδικτάτορα Παπαδόπουλου και της αμερικανικής CIA...

 Το σχέδιο όμως των Ρουφογάλη, Καραγιαννόπουλου, Παπαδόπουλου, CIA απέτυχε παταγωδώς. Το οργανωμένο φοιτητικό μας κίνημα… απομόνωσε και συνέτριψε τους προβοκάτορες. Η επίθεση του συρφετού των χαφιέδων και των ψευτοεπαναστατών που σαν τα κοράκια πολιορκούν χρόνια τώρα να διαβρώσουν τις αντιδικτατορικές, φοιτητικές ιδιαίτερα, δυνάμεις (όχι χωρίς επιτυχία πρέπει να ομολογήσουμε εκεί όπου η απειρία, ο ανυπόμονος υπερενθουσιασμός και ο κάλπικος υπερεπαναστατισμός τούς ανοίγουν διάπλατα τις πόρτες), βρήκε αντιμέτωπο το σπουδαστικό κόσμο...». 

Να διευκρινίσουμε πως η αναφερόμενη «προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολ/χνείου την Τετάρτη, 14 του Νοέμβρη, 350 περίπου οργανωμένων πραχτόρων της ΚΥΠ», που καταγγέλλουν οι Κνίτες, αποτέλεσε το έναυσμα της κατάληψης του Πολυτεχνείου από τους φοιτητές που ήλθαν σε πορεία από το Χημείο στο Πολυτεχνείο. 

Τριακόσιοι πενήντα πράκτορες ξεκίνησαν την εξέγερση κατά το ΚΚΕ! 

Έκτοτε, το ΚΚΕ προσπαθεί με διάφορα επιχειρήματα να αμφισβητήσει και να στρογγυλέψει τις επονείδιστες θέσεις του, κάποτε ακόμα και την ύπαρξη του συγκεκριμένου φύλου της εφημερίδας. 

Ωστόσο, τρία χρόνια μετά, στις αποφάσεις της 4ης Ολομέλειας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, τον Ιούλιο του 1976, στην Έκθεση και συμπεράσματα για τα γεγονότα του Νοέμβρη 1973 (Εκδόσεις Οδηγητής, Αθήνα 1983), διαβάζουμε σχετικά:

 «…τονιζόταν, και μάλιστα έντονα (πράγμα που γενικά ήταν σωστό), ότι θα έπρεπε να αποφευχθούν οι περιπτώσεις ξεκομμένων ενεργειών του φοιτητικού κινήματος – και ειδικά με τη μορφή κατάληψης κτιρίων… Τονιζόταν (σωστά): “όχι απρογραμμάτιστες ενέργειες, όχι καταλήψεις....”…η κατάληψη (του Πολυτεχνείου) αποτέλεσε αιφνιδιασμό για τις καθοδηγήσεις του Κόμματος και της ΚΝΕ. (...) μια επικίνδυνη περιπλοκή στην ανάπτυξη της αντιχουντικής πάλης. Η σκέψη τους ήταν κυρίως να πάρουν μέτρα για την άμεση απαγκίστρωση των φοιτητών από το Πολυτεχνείο...»… 

«Το Γραφείο του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ έμαθε τα γεγονότα σχεδόν τυχαία την Πέμπτη το πρωί…. Πρώτη του εκτίμηση ήταν ότι τα γεγονότα αποτελούν ανεύθυνη, ως ένα βαθμό, ενέργεια, έξω από τη γραμμή της οργάνωσης...» «.. εκτιμήθηκε ότι πρόκειται για μια ανεύθυνη και βιαστική κίνηση με έντονο το αριστερίστικο στοιχείο, που ήταν, ως ένα βαθμό, έξω από τη γραμμή της οργάνωσης, η οποία εκείνο τον καιρό, γενικά ήταν κατά των καταλήψεων...».

"Φιλοσοφικό ημερολόγιο κλεισούρας"! (Η’ - Απ' τον Καρνεάδη στον Καραϊσκάκη, ένα τσιγάρο δρόμος!)

   

Θα εξαντλήσω και σήμερα τα χρονικά περιθώρια που μου δίνει για βολτούλα ο κωδικός 6. Διασχίζω το άδειο και ήσυχο Κολωνάκι. 

Οδός Καρνεάδου. Ήταν Σχολάρχης στην πλατωνική Ακαδημία της Αθήνας περί τα μέσα του 2ου π.Χ. αιώνα. Εδώ να πούμε πως η Ακαδημία, 100 περίπου χρόνια μετά το θάνατο του ιδρυτή της, ουσιαστικά είχε ασπαστεί τον Σκεπτικισμό. 

Θυμάστε που το λέγαμε χθες? Οι Σκεπτικιστές απέφευγαν μέχρι υπερβολής ακόμα και τις αυτονόητες κρίσεις. Σου έλεγαν π.χ. ότι το να είσαι κουτσός μπορεί να μην είναι κακό, γιατί αν γίνει πόλεμος δεν θα στρατευτείς, άρα δεν θα κινδυνεύσει η ζωή σου...

Κάπου είχα διαβάσει πως το 155 π.Χ. οι Αθηναίοι έστειλαν στην τότε ανερχόμενη παγκόσμια δύναμη, τη Ρώμη, μια διπλωματική αντιπροσωπεία. Σε αυτή συμμετείχε και ο Καρνεάδης. Ο οποίος δεν έχασε την ευκαιρία να δώσει δυο διαδοχικές ημερήσιες διαλέξεις στον ρωμαίκό λαό. 

Και για να τους δείξει πως όλα είναι σχετικά και πως υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα για κάθε άποψη, έκανε το εξής. Την πρώτη μέρα αγόρευσε υπέρ της δικαιοσύνης. Αλλά τη δεύτερη ανέπτυξε την εντελώς αντίθετη άποψη. Αυτό όμως μπέρδεψε τους Ρωμαίους, που δεν είχαν συνηθίσει ακόμα τις λεπτές φιλοσοφικές διακρίσεις. Κι από τότε οι Έλληνες έβγαλαν κακό όνομα στη Ρώμη. Τους θεωρούσαν διπρόσωπους και ψεύτες, που τη μια μέρα λένε το άλφα και την επόμενη το ωμέγα...

Το μεσημέρι πρέπει κάτι να φτιάξω να φάω. Αλλά σκυλοβαριέμαι. Τι λέτε? Αν φάω τα μακαρόνια όπως είναι στο πακέτο, σαν κριτσίνια, θα μου κάτσουν στο στομάχι? 

Αποφασίζω εκτός από Σκεπτικιστής να γίνω και Κυνικός. Στην ίδια θέση με μένα είχε βρεθεί κι ο Διογένης. Βαριόταν να τηγανίζει καλαμαράκια και τα έτρωγε ωμά. Κάποιοι λένε πως έτσι έφαγε κι ένα χταπόδι και έσκασε!

Τώρα που το καλοσκέφτομαι έχω αρκετές ομοιότητες με τον Διογένη τον Κυνικό. Είμαι κι εγώ αντικαταναλωτικός, αποφεύγω τη δημοσιότητα και τις τιμές, ζω πολύ λιτά. Και στα μπουρδέλα διδάχθηκα πως δεν έχει καμία διαφορά ανάμεσα στο δωρεάν και σ' αυτό που αγοράζεται...

Αλλά ο καλός ο κυνικός στο θάνατο φαίνεται. Τον αντιμετωπίζει με χαμόγελο, χιούμορ, ίσως και ειρωνεία. Ούτε μυξοκλαίει σαν γυναικούλα, ούτε προσπαθεί να αφήσει βαρύγδουπες παρακαταθήκες. Λέει στους άλλους, π.χ., κάτι σαν ... "άντε, καλά κλάματα τώρα"! Και τους κλείνει το ματάκι.

Κατά τη γνώμη μου, ο μεγαλύτερος κυνικός φιλόσοφος όλων των εποχών δεν ήταν ο Διογένης αλλά ο Καραϊσκάκης. Κι ας μην το ήξερε ούτε ο ίδιος. 

Και ποια ήταν η τελευταία κουβέντα του Γιώργαρου στα παλλικάρια του που έκλαιγαν γοερά? "Τώρα, γλύψτε μου τον μπούτζον!".

Αυτό είπε και πέθανε ο "θεός"...

"Φιλοσοφικό ημερολόγιο κλεισούρας"! (Z’ - Πέρδεται ο ουρανός?)

 

Λέγαμε χθες για τους Πυθαγόρειους που απέφευγαν τα κουκιά σαν ο διάολος το λιβάνι. Και προσπαθήσαμε να δώσουμε κάποιες εξηγήσεις. Αλλά ένας φίλος μού τηλεφώνησε αργά το βράδυ και μου είπε μια άλλη εκδοχή. Πως η κατανάλωση κουκιών προκαλεί αέρια γι' αυτό πολλοί τα αποφεύγουν!

Και τότε θυμήθηκα πως το κλάσιμο είχε απασχολήσει τους σοφούς από τα αρχαιότατα χρόνια. Στη Θήβα γύρω στο 300 π.Χ. ζούσε ο Μητροκλής που αντιμετώπιζε ένα πρόβλημα. Κάθε φορά που ετοιμαζόταν να μιλήσει μπροστά σε κοινό, μάλλον απ' το άγχος του, άρχιζε να πέρδεται! 

Το θέμα ήταν καθαρά ψυχολογικό και τη λύση-γιατρειά τη βρήκε ένας ξακουστός κυνικός φιλόσοφος, ο Κράτης ο Θηβαίος. Που του είπε το εξής απλό: "οι πορδές είναι αέρας κοπανιστός. Αξίζει τον κόπο να σκας για αέρα κοπανιστό?". Αυτή και μόνο η κουβέντα ξεμπλόκαρε τον Μητροκλή και το ξεπέρασε...

Αλλά έχουμε και συνέχεια... Όλοι ξέρουμε πως ο Αριστοφάνης σατίριζε τον Σωκράτη, παρουσιάζοντάς τον σαν τσαρλατάνο σοφιστή. Στις "Νεφέλες" φέρεται ο Σωκράτης να δίνει μια βαρυσήμαντη επιστημονική εξήγηση του φυσικού φαινομένου της βροντής. Και είπε πως ουσιαστικά η βροντή είναι το κλάσιμο του ουρανού. Αφού μια τόσο δα ανθρώπινη κοιλίτσα βγάζει τόσο θόρυβο, φαντάσου τι ήχο κάνει ο τεράστιος ουράνιος θόλος!

Τελικά οι φιλόσοφοι μάς έμαθαν πως αέρας κοπανιστός δεν είναι μόνο αυτό που βγαίνει απ' το κάτω άκρο του σώματος, αλλά κι απ' το πάνω...

Κατά τ' άλλα, το λοκ-ντάουν νομίζω πως πρέπει να μας κάνει οπαδούς του Σκεπτικισμού. Τι έλεγαν οι αρχαίοι Σκεπτικοί φιλόσοφοι? Πως όλα είναι σχετικά. Και γι' αυτό δεν πρέπει να προβαίνουμε σε κρίσεις πριν ολοκληρωθεί ο κύκλος. 

Π.χ. πώς να πω εγώ ό,τι με έβλαψε η κλεισούρα, όταν έχω ήδη μάθει να μαγειρεύω δέκα νέα φαγητά, έχω διαβάσει καμιά εικοσαριά βιβλία, απαλλάχθηκα από πολλές τοξικές παρουσίες, έκατσα επιτέλους στο μπαλκονάκι μου, αγνάντεψα τη θέα, άρχισα να χτίζω κάποια αυτογνωσία και αυτοβελτίωση? 

Από δω και πέρα θα είμαι περισσότερο επιφυλακτικός σε όλα. Δεν υπάρχει τίποτα απόλυτο. Όπως έλεγε κι ο Ηράκλειτος, ο γάιδαρος προτιμάει τ' άχυρα απ' το χρυσάφι, και το γουρούνι κάνει το μπάνιο του στη λάσπη...

"Φιλοσοφικό ημερολόγιο κλεισούρας"! (ΣΤ’ - Εμείς οι σοφοί έχουμε τραγικό τέλος!)

Ευτυχώς αυτές τις μέρες της κλεισούρας έχουμε και βλέπουμε αθλητικά και ποδόσφαιρο. Δεν σταμάτησαν οι αγώνες όπως την άνοιξη. Κάθομαι τόσες ώρες στα συνδρομητικά κανάλια, που φοβάμαι μην αφήσω το πνεύμα μου μεταξύ κόρνερ και φάουλ!

Αλλά κάπως έτσι δεν την πάτησε κι ο Θαλής ο Μιλήσιος? Μπορεί να ήταν ένας απ' τους μεγαλύτερους σοφούς της αρχαιότητας, αλλά πάνω απ' όλα ήταν φανατικός φίλαθλος. Και αυτό τον έφαγε τελικά. 

Εκείνη την εποχή οι αγώνες, κυρίως ατομικά αθλήματα, δίνονταν το κατακαλόκαιρο. Οι θερμοκρασίες ήταν υψηλές, ο καημένος ο Θαλής ήταν πια γέρος, τον έψηνε ο ήλιος, πεινούσε και διψούσε, αλλά δεν αποφάσιζε να σηκωθεί απ' τις κερκίδες. Μη χάσει καμιά φάση. Κι έτσι έχασε τη ζωή του...

Την τελευταία μέρα πριν το λοκ-ντάουν πήγα και κουρεύτηκα εντελώς γουλί. Μιλάμε τρόμαξα με τον εαυτό μου! Στον καθρέφτη είδα έναν άλλον άνθρωπο. 

Και μέχρι να μεγαλώσουν λίγο οι τρίχες, δεν πολυπάω στην εξοχή. Φοβάμαι μην έχω το τέλος του Αισχύλου. Αυτός ο καημένος, σε μεγάλη ηλικία πλέον, ήταν εντελώς καραφλός. Ένας αετός σήκωσε μια χελώνα και έψαχνε βράχο να την πετάξει ώστε να σπάσει το καβούκι και να τη φάει. Από ψηλά είδε την καράφλα του Αισχύλου, την πέρασε για μυτερό βράχο, αμόλησε τη χελώνα και πάρ' τον κάτω τον ποιητή. 

Τελικά η ζωή δεν τον αδίκησε. Μόνο ένας μεγάλος τραγικός ποιητής θα μπορούσε να έχει έναν τόσο τραγικό θάνατο. Κι ας λένε μερικοί πως ήταν κωμικός...

Καθώς γράφω αυτό το ποστάκι, έτσι στο ξεκούδουνο, φέρνω στο μυαλό μου και τον Πυθαγόρα. Που δεν ήθελε με τίποτα να φάει ή να πατήσει κουκιά. Κάποιοι έλεγαν πως το έκανε από σεβασμό. Κι άλλοι από αποστροφή. Αλλά γιατί ένας σοφός να αποστρέφεται τα συμπαθητικά κουκάκια?

Υπάρχουν σχετικά δύο εκδοχές. Σύμφωνα με την πρώτη, τα κουκιά μοιάζουν με τα γεννητικά όργανα. Άλλωστε, στην τότε δημοτική γλώσσα, "κύαμος" σήμαινε "όρχις"! Και οι πυθαγόρειοι ήταν πολύ εγκρατείς και συνειδητά αγάμητοι.

Κατά τη δεύτερη εκδοχή, το μήνυμα ήταν πολιτικό. Κύαμος ονομαζόταν και η ψήφος εκλογής των αρχόντων. Ακόμα και σήμερα λέμε τις ψήφους "κουκιά". Αλλά οι πυθαγόρειοι ήταν φανατικοί εχθροί της δημοκρατίας. Άρα απεχθάνονταν τις ψήφους και τα κουκιά.

"Φιλοσοφικό ημερολόγιο κλεισούρας"! (Ε’ - Γάλα κατευθείαν απ' το ρωγόβυζο!)

Όπως λέγαμε χθες, το βασικό στοιχείο της ανθρώπινης ιδιοσυγκρασίας είναι ο ναρκισσισμός που ξεπετάγεται παντού και πάντα με ποικίλες μορφές, κυρίως εξιδανικευμένες.

Οι θρησκείες και οι φιλοσοφίες, ως ανθρώπινα δημιουργήματα, είναι βαθειά ναρκισσιστικές. Ουσιαστικά είναι καθρέφτες που αντανακλάται ο δικός μας τελειοποιημένος εαυτός. 

Βάζουν πολύ ψηλά τον πήχη, αποθεώνοντας τον αφηρημένο (και άρα ανύπαρκτο άνθρωπο) και εκμηδενίζοντας τον συγκεκριμένο-πραγματικό άνθρωπο. Ποιος από μας μπορεί να φτάσει στα ύψη της τελειότητας που απαιτεί π.χ. ο στωικισμός ή ο χριστιανισμός?

Λένε πως πρώτος σοφιστής ήταν ο πολυμήχανος Οδυσσέας. Το βρίσκω πολύ λογικό. 

Λένε ακόμα πως πρώτος φιλόσοφος ήταν ένα τερατόμορφο και αδηφάγο θηλυκό. Η Σφίγγα που διατύπωνε γρίφους και κατασπάραζε όσους δεν γνώριζαν να απαντήσουν. Μήπως αυτό δεν κάνει μεταφορικά και η φιλοσοφία? Και κάθε φορά που ο Άνθρωπος βρίσκει τη λύση, εκείνη "αυτοκτονεί"! Γιατί η γνώση σκοτώνει την άγνοια...

Χθες έλεγα σε έναν φίλο πως θα ήθελα να ήμουν Επιμενίδης. Αυτός ο αρχαίος φιλόσοφος που κοιμήθηκε σε μια σπηλιά και ξύπνησε μετά από 57 χρόνια και όλα είχαν αλλάξει γύρω του. Αλλά έχει κι αυτό τα ρίσκα του. Ποιος από μας ξέρει πως σε 60 χρόνια δεν θα είναι χειρότερη η κατάσταση? 

Οπότε ας ήμαστε αισιόδοξοι. Ας μιμηθούμε όχι τον κλαψομούνη, σκοτεινό και μισάνθρωπο Ηράκλειτο. Αλλά τον γελαδερό Δημόκριτο. Αυτός γέλαγε συνέχεια. Και ξέρετε γιατί? Γιατί είχε αγγίξει την "αλήθεια"! Έδωσε μια καθαρά υλιστική ερμηνεία του σύμπαντος και της ζωής και ησύχασε. Ούτε σε θεούς πίστευε, ούτε σε δαίμονες, τελώνια, ξωτικά, νεράιδες, καλικάντζαρους και παγανά.

Ο Δημόκριτος δεν φοβόταν τον θάνατο. Κι όσο δεν φοβάσαι το θάνατο εκείνος δεν έρχεται. "Μόνο οι ανόητοι θέλουν να ζήσουν ως τα γεράματα", έλεγε. Και με κάτι τέτοια κατάφερε να ζήσει ως τα 109 του!

Και μια και μιλάμε για μακροζωία, διάβασα κάπου την εξής "συνταγή" του Πρόδικου, που πρέπει να 'ζησε γύρω στα 450 π.Χ. "Το γάλα είναι άριστη τροφή, αρκεί να το παίρνεις κατευθείαν απ' τις ρώγες του μαστού"! 

Σίγουρα εκείνοι οι άνθρωποι κάτι ήξεραν που εμείς τώρα αγνοούμε...