Τετάρτη, 1 Απριλίου 2015

"Ημερολόγιο λιποταξίας" (42) - Με τους Τουρκοκρητικούς της Σμύρνης (Γ’)


Οι Τουρκοκρητικοί στη Μικρασία χρησιμοποιούσαν ελεύθερα τη γλώσσα τους χωρίς καμιά κρατική απαγόρευση ή καταναγκασμό. Λέγεται πως ο ίδιος ο Κεμάλ διέταξε ν’ αφήσουν ήσυχους τους Κρητικούς και να μην τους πιέζουν να μιλούν τα τούρκικα.
Σήμερα, δυστυχώς, η κρητική διάλεκτος μιλιέται ολοένα κι από λιγότερους. Τείνει να εξαφανιστεί όπως στην Ελλάδα τα ποντιακά, τ’ αρβανίτικα, τα βλάχικα, τα σλαβομακεδόνικα...
Πολλοί Κρητικοί έχουν αλλάξει και τα επώνυμά τους. Ελάχιστοι κράτησαν την κατάληξη "-άκης".
Κάποια στιγμή μιλάμε εκ βαθέων. Σχεδόν ψιθυριστά ομολογούν πως δεν είναι ούτε Τούρκοι-Τούρκοι ούτε Έλληνες-Έλληνες! Το βρίσκω πολύ φυσικό. Οι άνθρωποι είναι Κρητικοί. Τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο...
Στην κουβέντα μπαίνουν και δυο-τρεις Τούρκοι. Ανασύρουν αναμνήσεις απ’ τους παππούδες τους που έζησαν την εποχή που χριστιανοί και μουσουλμάνοι ζούσαν ειρηνικά στη Μικρασία.
Πολλοί μουσουλμάνοι έκαναν τάματα στους χριστιανούς αγίους. Κι η παράδοση θέλει να γίνονται περισσότερα θαύματα στους μουσουλμάνους παρά στους χριστιανούς. "Πώς εξηγείται αυτό;", ρώτησα το Μουσταφά. "Είναι απλό", μου λέει. "Τα θαύματα τα κάνει η πίστη. Κι οι Τούρκοι ως πιο απλοϊκοί πίστευαν περισσότερο απ’ τους διαβρωμένους απ’ το εμπόριο και το κέρδος Ρωμιούς"!
"Κι αφού ζούσαν όλοι ειρηνικά, πώς φτάσαμε στις σφαγές;", ξαναρώτησα.
Ένας απ’ την παρέα έριξε την ευθύνη στους ξένους, κάποιος άλλος στο Βενιζέλο κι ένας τρίτος στους παπάδες και των δυο θρησκειών: "Αν διώξουμε τους παπάδες, να δεις πως θα σταματήσουν οι έχθρες", είπε.
Κοιτάζω γύρω μου τον κόσμο. Μα αυτοί είναι σαν κι εμένα. Μοιάζουμε καταπληκτικά. Τι μοιάζουμε; Ίδιοι είμαστε! Τι διάολο συμβαίνει και θεωρούμαστε "εχθροί"; 
Νιώθω καχυποψίες αιώνων να γίνονται θρύψαλα! Αρκετά πονέσαμε απ’ τις έχθρες μας. Ας σεβαστούμε τουλάχιστον τις επόμενες γενιές κι ας τους ετοιμάσουμε ένα ειρηνικό μέλλον. Ας σταματήσουμε να κάνουμε το χατήρι όσων πλουτίζουν και στήνουν καριέρες στο μίσος και στην έχθρα...
Ένας Τουρκοκρητικός διέκοψε τις σκέψεις μου.
"Να σου πω κάτι που δεν ήξερες γραμματισμένε;".
Του χαμογέλασα καταφατικά.
"Εμείς δεν είμαστε οι πρώτοι Κρητικοί που ’ρθαμε στη Μικρασία! Την έχεις ακουστά την αρχαία Μίλητο. Ε, λοιπόν, ήταν αποικία Κρητικών απ’ την Μίλατο!"...

3 σχόλια:

Ασυλλόγιστη είπε...

Καλό μήνα ασκαρούλη

Χρόνια σε περιμένω είπε...

Καλέ ποιοι είναι οι τουρκοκρητικοί;

Ψόνθο είπε...

Καλό μήνα Σπόρια. Και σε όλους τους φίλους...